در خیال روزهای روشن

به بهانه خطر بروز جنگ میان ایران و آمریکا جنگ، یعنی تباهی ،جنگ یعنی بیماری سیاست. دُنی دیدرو ( به انگلیسی دونیس دیدرو)   فیلسوف و دانشمند سده هجدهم فرانسه و بنیان گذار دانش نامه در 17 جلد است. این دانش نامه محصول 21 سال کار و متضمن   تلاش یک هزار کارگر در این مدت است. دانش نامه، شامل 60 هزار مقاله است که یک هزار مقاله آن را خود دیدرو می نویسد. شمارگان دانش نامه تا سال 1789، به 24 هزار می رسد. 11 هزار نسخه آن رامردم می خرند.   در میان مقاله ها ، مقاله صلح جای مهمی دارد. مقاله مربوط به " صلح " در درون مقاله " جنگ " می آید و " دامیلا ویل " نویسنده مقاله ضمن تشریح تجاوزات و هوس های فاتحان، به بهانه جنگ، از صلح می نویسد. او نشان می دهد که چگونه جنگ خلاف طبیعت و خلاف عقل و خرد است. او جنگ را به واسطه این که بر ضد منافع شهروندان و علیه سعادت بشری است، محکوم می کند. مقاله را در زیر می خوانید:   مقاله " صلح " " جنگ حاصل تباهی انسان هاست؛ بیماری تشنج و خشونت در پیکر سیاست است؛ سیاست از صلح چندان خوشش نمی آید و در حالت طب...

" پنجاه رمان برتر در سده بیستم " عنوان آخرین کتابی است که نشر آفتاب در خارج از کشور منتشر کرده است. در این کتاب پنجاه رمان برجسته از نویسندگان برتر سده بیستم مانند " در جست و جوی زمان گم شده" از مارسل پروست، " اولیس" از جیمز جویس، " مرد بی خاصیت" از روبرت موزیل، " روشنایی ماه اوت " از ویلیام فاکنر، " لولیتا " از نابوکوف، " طبل حلبی" از گونتر گراس ، "بچه های نیمه شب" از سلمان رشدی، "عطر " از سوکیند و ده ها رمان دیگر معرفی شده اند. نویسنده در پیش  گفتار کتاب دلیل گزینش پنجاه رمان از میان صد ها رمان برتر سده بیستم می نویسد: به‌طور قطع رمان‌های کنونی هم چون روزگار ما هستند: خودمحور، پرتضاد، آشفته و در هم و این دقیقاً همان چیزی است که آن‌ها را جذاب می‌کند. رمان به بازتاب خلق ‌وخوی جهان معاصر و شرح دقیق آن چیزهایی تبدیل شده است که بر ما می‌گذرد. با وجود عجیب‌وغریب بودن و پیچ‌وتاب بسیار، رمان‌ها، خوانندگان بسیاری دارند که در هیچ ژانر و نوع دیگر ادبی، پیدا نمی‌شود؛ هر چند سینما رقیب نیرومندی در ب...

دون ژوان ( 1665) دون ژوان یک نمایش کمدی از مولیر نمایش نامه نویس برجسته فرانسوی در سده هفدهم است، اما در واقع بهتر است این نمایش نامه را در شمار تراژدی – کمدی دانست که در آن هیچ یک از قاعده های تئاتر کلاسیک رعایت نمی شود .در این نمایش، شوخی و جدی در هم آمیخته است؛ " اکسیون" یا مجموعه یی که نمایش را می سازد از پیچیدگی فراوانی برخوردار است؛ هر " اکت " ی در مکانی می گذرد و زمان داستان سی وشش ساعت است . نمایش دو بازیگر اصلی دارد: دون ژوان، اشراف زاده اسپانیایی و " سُگنارل [1] " نوکر یا بهتر، مرد مورد اعتماد دون ژوان است. دون ژوان از دست زنش " الیوِر [2] " گریخته است و هم اکنون به وسیله زن گریان و دو برادر زن خشمگین خود تعقیب می شود تا پاداش توهین به خانواده شان را بگیرد. در این تعقیب و گریز، دون ژوان و نوکرش، هردو درک و برداشت خود را از جهان ارائه می دهند: دون ژوان، آته و لیبرتن، جذاب و فریبنده است واخلاق سنتی را رد می کند. نوکر که ایمان او به خرافات تبدیل شده، برعکس مدافع اخلاق سنتی است. آن ها در این گریز،با یک رشته حوادثی رو ...

پل سلان [1] نام مستعار پل پسا آنشل [2] شاعر و مترجم آلمانی زبان با ملیت فرانسوی در 23 نوامبر 1920 در رومانی زاده می شود و در 20 آوریل 1970 در پاریس خود را می کشد. او از سال 1948 ساکن پاریس می شود و در آن جا هم زمان به   ترجمه و تدریس زبان آلمانی در دانشسرای عالی پاریس دست می زند. سلان با شاعران زیادی هم عصرش مانند ایو بون فوآ، فیلیپ ژاکوته   و آندره دو بوشه آشنا و دوست می شود. نخستین اثرش به زبان آلمانی عمیقا نشان دهنده تبعید و کشتار همگانی است. پدر و مادرش   در سال 1942 روانه اردوگاه اشویتس می شوند و   معلوم نیست شاعر چگونه پس از اشویتس دوباره توانسته است به گفتار و شعرش ابعاد معنوی و مقدس بدهد؟   اثرش در بر گیرنده چنین پرسش های دردناک با زبانی ضرباهنگ   و با واژه هایی گاه غیر قابل دست رس و نفوذ می شود.   شعر سلان به طور روشن و واضح پاسداری امیدی است که موفق به رهایی می شود. سلان سرانجام در سال 1970 در سن 50 سالگی با پرتاب خود به درون رود سن ، به زندگی اش پایان می دهد. شعر زیر به ن...

" طفل صدساله یی به نام شعر نو " عنوان گفت و گوی دکتر صدرالدین الهی نویسنده و ادیب با نادر نادر پورشاعر و نویسنده است.   در پیش گفتار این کتاب آمده است که این گفت و گو ها طی سال های 1371 و 1372 انجام گرفته است و نخستین بار در مجله " روزگار نو " در پاریس که مدیریت آن به عهده اسماعیل پور والی بود، به چاپ رسید و سپس ویراستاری شد و به صورت کتاب در آمد. در روزگاری که این گفت و گو ها در روزگار نو چاپ می شد، بسیاری از شاعران ایرانی از جمله احمد شاملو در قید حیات بودند و از نیش ها و کنایه های وقت و بی وقت نادر پور در امان نماندند. بیشترین تیر های گزنده نادر پور به سوی شاملو پرتاب شده است، هر چند که گاه پرسشگر یعنی دکتر الهی را خوش نمی اید. ظاهرا دکتر الهی پرسش های خودر از پیش مطرح می کرده است و نادر پور پاسخ مکتوب می داده و آن را از طریق فاکس برای دکتر الهی پس می فرستاده است. از این رو دکتر الهی به طنز این   گفت و گو ها را " مفاکسه " ( برگرفته از فاکس ) می خواند. نادر پور( 1378-1308) یکی از چهره های ماندنی و شاعری برجسته در ادبیات معاصر ایران و صاحب ...

 بخش یکم  پایان انسان گرایی ( اومانیسم )؟ برجسته ترین نویسندگان فرانسه در نیمه نخست سده بیستم و اندکی پس از آزادی فرانسه از چنگ نیرو های آلمانی از میان می روند. ژان ژیرودو در سال 1944، پل والری در 1945 ، ژرژ برنانوس در 1948 ، آندره ژید در 1951، کولِت در 1954 ، پُل کلودِل در 1955 و... می میرند و به نظر می رسد با مرگ اینان یک دوره انسان گرایی و اومانیسم، با پای بندی خوش بینانه به ارزش های انسانی و تاکید تعیین کننده بر این " ارزش ها " پایان می گیرد. از پی   سال های 1950 ضعف و تزلزل های ناشی از   جنگ،   پاک کردن گور های کشف شده نازی ها ، رنج و اندوه ناشی از انفجار بمب اتمی در هیروشیما و سپس سقوط انسان در فردگرایی و اندیودوآلیسم جامعه مصرفی سبب می شود تا هفت چهره اسطوره یی یا هفت نویسنده -   اندیشمند در خدمت انسان و   اضطراب ها و نومیدی های او   به تدریج محو   و کم رنگ شوند. با این حال، این هفت چهره را می توان به تنهایی هر یک نشانه یک نماد، راه ویژه، و اندیشه یی در ادبیات   و ارزش های انسانی دانست که به آن وابسته اند. ...

نویسندگان و ماجرای دریفوس   بسیاری از نویسندگان فرانسوی، زیر فشار روی دادها یا به هواداران دریفوس می پیوندند یا با آن مخالفت می کنند. برجسته ترین آنان که بر بی گناهی دریفوس تاکید دارند، امیل زولا، شارل پگی و آناتول فرانس می باشند. ضد دریفوس ها هم به چند گروه تقسیم می شوند و فعال ترین آنان، یعنی موریس بارِس و شارل موراس به ویژه در پیرامون فرهنگستان فرانسه گرد می آیند. ماجرای دریفوس چنان تاثیری در میان بخشی ازمردم که آنان را "روشنفکر [1] " می خوانند به وجود می آورد که تاثیر خود را بر ادبیات نیز به جا می گذارد و جای مهمی را در رمان نویسی این زمان اشغال می کند. موضوع های دو رمان آناتول فرانس به نام " انگشتر یاقوت" و " موسیو بِرژِرِه در پاریس" بازسازی فضای ضد یهودی در میان محافل گوناگون است. قهرمان این دو رمان " موسیو برژره " است که به دفاع از دریفوس می پردازد که در چشم مردم و برخی روزنامه ها، شخصی بیمار و کینه توز به حساب می آید. " مارتَن دو گار" نویسنده دیگر فرانسوی در رمان " ژان باروآ " ( 1913)، شخصیت های رمانش را ...